Ai ’ta ! Bro Roazhon

Ar blog-mañ zo bet savet e miz Here 2006 evit rentañ kont eus oberoù stropad “Ai ’ta !” e Bro Roazhon. Evit gouzout hiroc’h, kit da lec’hienn Ai ’ta !

29.5.07

E ti-gar Roazhon [br]

D’ar 25 a viz Mae ez eus bet ur fest-noz zovach e ti-gar Roazhon, gant tud eus Ai ’ta ! Bro Roazhon ha tud eus Ai ’ta ! Bro Dreger a-stroll.
Tangi (Ai ’ta ! Bro Dreger ) a gont petra zo c’hoarvezet deomp…
E ti-gar Roazhon...Da gentañ hor boa gortozet kalzig dirak an ti-gar ma vije bras a-walc’h ar strollad, gant un otoiad fliked war evezh e-kichen. Ha setu war-dro 25 den da vont e-barzh da 7 eur 45 (diwezhat a-walc’h diouzh an eur oa bet lâret). E-kreizig-kreiz an ti-gar e oamp en em staliet, a-geñver d’an drafoù, staget ar giton “Hor yezhoù ofisiel” ouzh ar gwer. Ha bern tud en ti-gar d’an eur-se.
Ne oa ket krog gant ar sonerezh ma teue paotred Mari-Robin (tri) da c’houlenn titouroù ganimp. Goude bezañ displeget dezhe o devoa lâret dimp hegarat ha tout e vije laosket un eurvezh dimp en ti-gar. Hag int mont diwar-hon-zro, o chom war-hed taol memes tra.
Tro 8 eur e oa krog gant ar sonerezh (binioù-bombard memes tra !), an dañsoù hag an traktiñ.
Nebeud war-lerc'h e oa deuet paotred ar surentez (daou) d’hon c’haout. Ha goulenn ganimp hag-eñ hor boa un aotre. Evel-just oa bet respontet nann. Neuze int da lâret dimp skarzhañ kuit diouzhtu dak. Hag aze pemp munutenn stenn o klask gounit amzer (derc’hel a rae ar fest-noz e-keit-se) : ar paotr o lâret dimp gant komzoù rustoc’h-rustañ mont kuit, ni oc’h arguzenniñ :
On vient de parler aux forces de l’ordre et elles nous laissent une heure ;
c’est une action bonne enfant, sans gêne, qu’on a déjà réalisée dans d’autres gares ;
la SNCF nous avait promis une entrevue, sans suite pour l’instant ;
on veut rencontrer les responsables…
Hag egile da lâret n’ouzon ket pet gwezh warn-ugent e oa ret tec’hel kuit diouzhtu, pa ne oa aotre ebet. N’hor boa ket pleget koulskoude, ha paotr ar surentez drouk ennañ da vont diwar-hon-zro a-benn pellgomz gant e dalkie-walkie.
Gant pennoù bras ar SNCFDerc’hel a rae ar fest-noz dirak ar veajerien, hag ivez daou benn bras eus an ti-gar (ar rener hag unan all). Bet e oant d’hon c’haout goude pemp munutenn. Ha lâret d’ar sonerien paouez a-benn derc’hel gant ar fest-noz hanter-kant metrad pelloc’h (!?) dirak an diri otomatek. Int da lâret dimp neuze, sioul ha tout, ne veze ket klevet ken ar c’hemennadennoù. Ha ni da respont dezhe e vije cheñchet plas ma vijemp sur da gaout un emgav gant pennoù bras an SNCF, ha da zisplegañ dezhe ar pezh a c’houlennomp, ar promesa bet graet pemp miz ’zo, an 3000 sinadur… Daoust d’ar gomz-mañ…
— Personne ne fait jamais la demande que le breton soit présent dans les gares !
— Ben si, nous !
en doa lâret dimp buan ar rener :
— Je vais informer la direction régionale, afin de vous obtenir une entrevue lors de laquelle vous pourrez remettre votre pétition.
Neuze hor boa asantet mont hanter-kant metrad pelloc’h ha derc’hel gant ar fest-noz (dirak an ostaleri “Le Parisien”). A-benn ar fin ne dremene ket tud a-walc’h aze. Setu ni da vont kuit a-benn derc’hel dirak an ti-gar. Just a-raok mont er-maez en doa roet dimp ar rener e gartenn gant e niverenn bellgomz, ha me ma niverenn dezhañ. Hag ar rener (tro daou-ugent vloaz) lâret dimp en doa tremenet an opsion brezhoneg evit ar bak !
E-pad ur pennadig hor boa graet sonerezh ha dañset dirak an ti-gar neuze. Met ne oamp ket a-walc’h war ar blasenn ken ledan-se a-benn reiñ buhez d'’ar fest-noz. Setu echu an traoù tro 9 eur, war-lerc’h un nebeud fotoioù gant panelloù savet gant kevrenn Roazhon.

Bilañs :
— dedennus hag efedus e oa bet plegañ pognez gant tud ar surentez ha pennoù bras an ti-gar.
— re nebeud e oamp a-benn reiñ buhez d'ar fest-noz. E-keit ha ma oamp e kreiz an ti-gar ne oa ket fall, goude e oa tristik.

18.4.07

Ai 'ta ! war Frañs 3 [br]

Gouel Ai ’ta ! [fr]

Affiche Gouel Ai 'ta!La première édition de Gouel Ai ’ta ! s’est déroulée le samedi 14 avril à Tonkedeg. Pour tous les participants, ce fut une belle journée de rencontres, riche en échanges.
Gouel Ai ’ta ! avait commencé dès le matin pour les membres d’Ai ’ta ! issus des différentes sections (Trégor, Rennes, Basse-Cornouaille, Nantes) et de la future section (pays de Vannes) pour réfléchir à l’organisation et à l’avenir de la dynamique.
Tout au long de l’après-midi avait eu lieu une discussion-débat ouverte à tous avec les délégations étrangères présentes : Cymdeithas du Pays de Galles, Hartèra d’Occitanie, Angelets de la Terra de Catalogne Nord. Les groupes présents se sont présentés tour-à-tour devant un public de plus de soixante personnes, puis ont expliqué par des exposés la situation de chacune des langues représentées. Les participants ont ensuite discuté et débattu sur le thème de la défense des langues minorisées aujourd’hui.
À 18 heures, les journalistes avaient été conviés à une conférence de presse, lors de laquelle ont été synthétisés les échanges de l'après-midi. À cette occasion a été lue une déclaration commune cosignée par les quatre groupes présents : Cymdeithas, Angelets de la Terra, Hartèra, Ai ’ta !
Pour terminer en beauté Gouel Ai ’ta !, le fest-noz vras a réuni douze groupes et couples de chanteurs et sonneurs, du Trégor principalement mais aussi d’ailleurs, comme Eeun et les Groove Boys. Et du plaisir jusque tard dans la nuit dans une salle des fêtes bien remplie !

À la table de réunionDéclaration commune
Nous Gallois, Catalans, Occitans, Bretons, sommes aujourd’hui réunis à Tonkedeg pour échanger sur nos expériences en tant que locuteurs de langues minorisées, mais surtout en tant que défenseurs de ces langues. En effet, et cela malgré la variété des situations, nos langues ont toutes pour point commun d’être minorisées, dominées et écartées de l’espace public au profit de l’anglais ou du français. Le recul de leur usage social est tel que trois d’entre elles sont classées depuis 2002 par l’Unesco comme langues en danger d’extinction.
Or, pour nous comme pour toutes les personnes attachées à une réelle diversité culturelle, ceci est loin d’être une fatalité. Cette minorisation de nos langues, qui a pour conséquence leur déclin actuel, est d’origine politique. La France, comme la Grande-Bretagne jusqu’à il y a quelques décennies encore, n’a pu et ne peut toujours pas se concevoir autrement que comme une entité culturellement uniforme, niant les spécificités et aveugle à la réelle diversité linguistique de son territoire. Elle ne pourra cependant pas rester indéfiniment en marge du large mouvement mondial en faveur du respect de la diversité linguistique et culturelle, et ignorer les textes et recommandations des instances internationales.
L’évolution du système politique britannique paraît instructive à cet égard. Les progrès réalisés au Pays de Galles depuis quelques décennies pour la réappropriation de la langue, dans les domaines de l’enseignement et des médias, ainsi que dans l’espace public, montrent les résultats très positifs de son officialisation de facto et de sa prise en compte par des autorités galloises disposant d’une large autonomie.
C’est pourquoi nous estimons que les langues minoritaires de l’État français ne pourront être revitalisées et se développer sans une indispensable officialisation. Nous appelons par conséquent le futur président français à ratifier la charte européenne des langues régionales et minoritaires, étape indispensable dans la survie de nos langues.

Cymdeithas yr Iaith (Cymru)
Hartèra (Occitania)
Angelets de la Terra (Catalunya)
Ai ’ta ! (Breizh)

Gouel Ai ’ta ! [br]

TraktD’ar sadorn 14 a viz Ebrel e oa bet dalc’het en Tonkedeg kentañ Gouel Ai ’ta ! D’an holl bet eno eo bet un devezh hag un nozvezh kaer ha dedennus a-fet kejañ hag eskemm.
Da gentañ e oa en em gavet diouzh beure izili eus an holl gevrennoù (Bro-Dreger, Kerne-Izel, Roazhon, Naoned) ha danvez kevrennoù (Bro-Gwened) a-benn soñjal en aozadur hag e dazont al luskad.
Goude kreisteiz e oa bet aozet ur gaozeadenn digor d’an holl gant ar strolladoù estren pedet : Cymdeithas eus Cymru, Hartèra eus Occitania, Angelets de la Terra eus Catalunya. Dirak ouzhpenn tri-ugent den e oa bet pep strollad oc’h en em gontañ hag o tisplegañ stad ar yezh a vez difennet gantañ. Hag un diviz frouezhus da heul diwar-benn an doareoù da difenn hor yezhoù hiziv an deiz.
Da 6 eur e oa bet pedet ar gazetennerien d’ur brezegenn-gelaouiñ a-benn diverrañ dezhe eskemmoù an endervezh ha lenn dezhe un disklêriadur a-gevret kensinet gant hor pevar strollad : Cymdeithas, Angelets de la Terra, Hartèra, Ai ’ta !
Evit echuiñ Gouel Ai ’ta ! e oa bet dalc’het ar fest-noz vras gant daouzek strollad pe koublad, eus Bro-Dreger dreist-holl met ivez eus kornioù all evel Eeun hag ar Groove Boys. Ha plijadur sof-kont e sal ar gouelioù en Tonkedeg betek fin an noz !

Kejadenn e TonkadegDisklêriadur a-gevret
Ni Kembreiz, Katalaniz, Okitaniz, Bretoned, zo bodet hiziv en Tonkedeg a-benn eskemm diwar-benn ar skiant prenet ganimp a-fet komzerien yezhoù bihan, met dreist-holl a-fet difennerien ar yezhoù-se. Daoust d’an traoù bezañ liesseurt zo perzhioù boutin d’hor yezhoù : minoraelet int, boutet er-maez ar vuhez foran ha dindan ar saozneg hag ar galleg ma ’h int. O implij sokial zo aet kement war-dreñv ken zo teir anezhe lakaet e-touez ar yezhoù en arvar gant an UNESCO abaoe 2002.
Dimp ha d’an holl dud tomm o c’halon ouzh al liested sevenadurel e ranker dizalbenn ouzh ar blanedenn-se. A-orin politikel eo minoraeladur hor yezhoù, hag o diskar da heul. Bro-Frañs, evel Bro-Saoz betek n’eus ket pell ’zo, n’eo ket bet kat ha n’eo ket kat c’hoazh d’anavezout he liested. Krediñ ha fellout a ra dezhi bezañ unyezhek hag unsevenadurel. N’hallo ket koulskoude chom e-pad pell c’hoazh a-gostez d’al lusk dre ar bed a-bezh evit muioc’h a doujañs ouzh al liested yezhel ha sevenadurel. Ha kennebeut all ober fae ouzh testennoù hag erbedoù an ensavadurioù etrevroadel.
Deskiñ a raer kalzig diwar emdroadur ar sistem politikel e Breizh-Veur. An araokadennoù graet e Bro-Gembre abaoe bloavezhioù evit derc’hel ar c’hembraeg en e sav, evit pezh a sell an deskadurezh, ar mediaoù hag ar vuhez foran, a diskwel disoc’hoù mat e statud dam-ofisiel hag efedusted galloud politikel Bro-Gembre.
Se zo kaoz e soñj dimp n’hallo ket yezhoù minoraelet Bro-Frañs sevel o chouk hep un ofisializadur. Gervel a reomp eta danvez prezidant Bro-Frañs da gadarnaat Karta Europa ar yezhoù bihan, ret evit derc’hel bev hor yezhoù.

Cymdeithas yr Iaith (Cymru)
Hartèra (Occitania)
Angelets de la Terra (Catalunya)
Ai ’ta ! (Breizh)